Bizkaitar politikari eta sindikalista, Begoñan 1884ko Abuztuaren
25an jaio zen.
"Aberri"-ko kidea. 1924an, Primo de Rivera-ren diktaduraren aurkako
idatzitako artikulu gogorrak direla eta, Argentinar Errepublikara
erbesteratu egin zen. Bertan, Buenos Aires-eko portuan zamaketari
gisa lan egin behar izan zuen, Buenos Aires-eko "La Razón" egunkarian
lan postu bat lortu arte. Nahiz eta bertan eskaintza onuragarri
bat jaso, berak Atlantikoa berriro zeharkatu eta Tarbes-en, Frantzian,
erbestealdia bere emazte Luisa Bernaola y Salcedo-ren ondoan jarraitzea
nahiago izan zuen. Bertan, Tarbes-eko "Le Sillon" egunkarian lan
egitea lortu zuen.
Bere familia itsasgizonez osatuta zegoen eta, nahiz eta Nautikako
zenbait ikasketa egin,
bere familiak bide honetatik jarraitzen
uzten ez diolarik, tipografo gisa lan egiten hasten da. 1908an,
15 urte dituela, Eusko Alderdi Jeltzailean afiliatzen da, 1911an
Eusko Langileen Elkartasunaren sorreran parte hartuz. Urteak eman
zituen "Euzkadi" egunkarian lanean eta "Euzko Langile" deitutako
astekari baten zuzendaria izan zen.
1927an, bere lehenengo erbestealditik Bilbora itzultzen da.
Lana utzi eta bere familiari eta zaletasun gogokoenei (antzertia,
literatura eta antzinako historia, non ezaguera handia duen) buru-belarri
ekitea erabakitzen du. Parentesi hartan melodrama historiko bat
idazten du baina, antzinako jantzien eta bestelakoen kostu handia
dela eta, antzeztu gabe geratuko da.
1929an, bere alderdi politikoak (EAJ) Eibarren ospatzen den
Biltzar Solidarioan parte hartzea behartzen du, honen amaierako
ekitaldiaz arduratuz. Bere politikarekiko ardurak 1931ko Cortesetarako
Diputatuen hauteskundeetan estatutu aldeko elkartasunaren izenean
aurkeztea eraman zuen, Bilboko barrutian hautatua ateratzea lortuz.
EAJeko Cortesetarako diputatua 1933an eta 1936an izan zen ere.
II Eusko Langileen Elkartasunaren Biltzarrean, Gasteizen Apirilaren
29an eta 30ean eta Maiatzaren 1ean ospatua, Biltzarraren mahaiburua
izendatzen dute eta, zuzendaritzaren eraberritzean, lehendakari
hautatzen dute, nahiz eta, bere borondatez, behin-behineko lehendakaria;
Gerra Zibilaren etorrerak eta ondoriozko diasporak karguan jarraiterazten
dute.
Franco-ren altxamendua gertatzerakoan (Bilbon Elkartasunaren
"Lan-Deya" organoaren zuzendaria zela), bere jarrera, Manuel de
Irujo-renarekin batera, erabakigarri izan zen EAJek Errepublikarekiko
leialtasuna mantentzeko. Atzerrira doa eta bertan Euskaldunentzako
Laguntza Komitea sortzen du. Gerra bukatzean, Briscous-Beskoitzen
kokatzen da eta frantses Erresistentziaren "Alsace-Lorraine" Sarearekin
elkarlanean aritzen da.
Bilbora itzultzen da (1952) Franco-ren erregimenaren aurkako
agitazioa indartzeko, eta 1953an atxilotu eta Martuteneko kartzelan
sartzen dute. 25 urteko kartzela-zigorra edota 300.000 pezetako
isuna ezartzen diote baina, nazioarteko presioei esker, aske uzten
dute. Eusko Langileen Elkartasuna erakundearekin harremanetan
jarraitzen du, baina 1960an Briscousera itzuli behar du. Konfederazio
Sindikal honen III. Biltzarran, Eibarren 1976ko Urriaren 30ean
eta 31an ospatua, berriro ere Lehendakaritza betetzeko hautatzen
dute (1979an Gasteizen berrautatua).
Robles Aranguiz-en ihardueran azpimarratzekoa da Bigarren Mundu-Gerran,
alemaniar okupazioaren bitartean, Erresistentzi Frantsesarekin
eduki zuen lankidetza eta horrexegatik, hain zuzen, De Gaulle
eta Eisenhower-engan kondekoratua izana. Bestalde, idazle bezala,
artikulu eta kolaborazio ugariz gain, aipatzekoa da "¿Socialismo
o Comunitarismo?" liburua, Bilbon 1976an argitaratua.
Beskoitzen (Lapurdi), 1982ko Urtarrilaren 28an hiltzen da.
